docungvungtau.vn@gmail.com
www.docungvungtau.vn

SỰ TÍCH TÁO QUÂN VÀ MÂM CÚNG ÔNG TÁO NGÀY 23 THÁNG CHẠP

Hàng năm, vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch, là ngày Táo Quân cưỡi cá chép bay về trời để trình báo mọi việc lớn nhỏ xảy ra trong gia đình với Ngọc Hoàng. Cho đến đêm Giao thừa Táo Quân sẽ quay về hạ giới để tiếp tục công việc trông coi bếp lửa của mình.


1. Sự tích Táo Quân:
- Sự tích Táo Quân được truyền khẩu, rồi ghi chép, do đó có những sự khác nhau về tình tiết, nội dung chính được tóm tắt như sau:
Trọng Cao có vợ là Thị Nhi ăn ở với nhau đã lâu mà không con, nên sinh ra buồn phiền, hay cãi cọ nhau. Một hôm, Trọng Cao giận quá, đánh vợ. Thị Nhi bỏ nhà ra đi sau đó gặp và bằng lòng làm vợ Phạm Lang. Khi Trọng Cao hết giận vợ, nghĩ lại mình cũng có lỗi nên đi tìm vợ. Khi đi tìm vì tiền bạc đem theo đều tiêu hết nên Trọng Cao đành phải đi ăn xin.
- Khi Trọng Cao đến ăn xin nhà Thị Nhi, thì hai bên nhận ra nhau. Thị Nhi rước Trọng Cao vào nhà, hai người kể chuyện và Thị Nhi tỏ lòng ân hận vì đã trót lấy Phạm Lang làm chồng.
- Phạm Lang trở về nhà, sợ chồng bắt gặp Trọng Cao nơi đây thì khó giải thích, nên Thị Nhi bảo Trọng Cao ẩn trong đống rơm ngoài vườn. Phạm Lang về nhà liền ra đốt đống rơm để lấy tro bón ruộng. Trọng Cao không dám chui ra nên bị chết thiêu. Thị Nhi trong nhà chạy ra thấy Trọng Cao đã chết bởi sự sắp đặt của mình nên nhào vào đống rơm đang cháy để chết theo.
- Phạm Lang gặp tình cảnh quá bất ngờ, thấy vợ chết không biết tính sao, liền nhảy vào đống rơm đang cháy để chết theo vợ.
Linh hồn của ba vị được đưa lên Thượng đế. Thượng đế thấy ba người đều có nghĩa, nên sắc phong cho làm Táo Quân, gọi chung là: Định Phúc Táo Quân, nhưng mỗi người giữ một việc:
- Phạm Lang làm Thổ Công, trông coi việc bếp. Danh hiệu: Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.
- Trọng Cao làm Thổ Địa, trông coi việc nhà cửa. Danh hiệu: Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần.
- Thị Nhi làm Thổ Kỳ, trông coi việc chợ búa. Danh hiệu: Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chánh Thần.

 

mâm cúng ông táo
Hình 1. Ông Táo, Bà Táo cưỡi cá Chép về trời dâng sớ lên Ngọc Hoàng Thượng Đế


2. Nguồn gốc:
- Táo Quân có nguồn gốc từ ba vị thần Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ của Lão giáo Trung Quốc nhưng được người việt chuyển hóa sự tích hai ông một bà là vị thần Đất, vị thần Nhà, vị thần Bếp núc.
- Từ xa xưa, người dân Việt đã ngưỡng mộ lòng chung thủy của Ông Táo và thờ cúng Ông Táo với hi vọng Táo Quân sẽ giúp họ giữ "bếp lửa" trong gia đình luôn nồng ấm và hạnh phúc.
- Ông Táo quanh năm ở trong bếp nên biết hết tất cả mọi chuyện tốt xấu của mọi người, nên để cho vua bếp phù hộ cho gia đình sang năm mới gặp được nhiều điều may mắn, người Việt đã làm lễ tiễn đưa Ông Táo về chầu Ngọc Hoàng.

 

Mâm cúng ông táo
Hình 2. Táo quân cưỡi cá chép về chầu Ngọc Hoàng Thượng Đế 

 

3. Ý nghĩa:
- Ông táo (Táo quân hay Thổ Công) là vị thần cai quản mọi hoạt động của gia chủ, ông là vị thần quyết định sự may, rủi, phúc họa của cả gia chủ, bên cạnh đó ông còn ngăn cản sự xâm phạm của ma quỷ, giữ bình yên cho gia đình gia chủ. Vì vậy tục cúng ông Táo mang ý nghĩa cầu mong cho sự ấm no, đầy đủ, sau đó mới đến ý nghĩa thờ "thần Bếp" chuyên cai quản việc bếp núc.
- Ông Táo về trời sẽ tâu với Ngọc Hoàng về việc làm ăn, cư xử của mỗi gia đình dưới hạ giới. Cá chép là phương tiện để ông Táo cưỡi về trời. Vào ngày này, sau khi cúng lễ xong, các gia đình đều cúng con cá chép rồi đem ra sông hay ra ao thả. Bởi ngụ ý "cá vượt Vũ môn" hay "cá chép hóa rồng", cá chép mang ý nghĩa biểu tượng cho sự thăng hoa, tinh thần vượt khó, sự kiên trì và bền bỉ để đi tới thành công.

 

4. Lễ vật cúng Táo Quân:

- Lễ vật cúng ông Táo gồm: mũ ông Công ba chiếc (hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà). Chiếc mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn; mũ dành cho Táo bà thì không có cánh chuồn. Những mũ này được trang sức với các gương nhỏ hình tròn lóng lánh và những giây kim tuyến màu sắc sặc sỡ. Hương, đèn nến, lọ hoa tươi, đĩa ngũ quả tươi. Ba bộ mũ áo, hia hài Táo Quân cùng tiền vàng. Để đơn giản có khi người việt chỉ cúng tượng trưng một chiếc mũ ông Công (có hai cánh chuồn) lại kèm theo một chiếc áo và một đôi hia bằng giấy.
- Những đồ vàng mã như mũ, áo, hia và một số vàng thỏi bằng giấy sẽ được đốt đi sau lễ cúng ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp cùng với bài vị cũ. Sau đó người ta sẽ lập bài vị mới cho Táo Công.
- Ngoài ra, người việt còn cúng cá chép để các ông, bà Táo có phương tiện về chầu trời, ở miền Bắc người ta còn cúng một con cá chép còn sống thả trong chậu nước, ngụ ý "cá hóa long" nghĩa là cá sẽ biến thành Rồng đưa ông Táo về trời. Con cá chép này sẽ được "phóng sinh" (thả ra ao hồ hay ra sông) sau khi cúng. Ở miền Trung, người ta cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ. Miền Nam thì lễ vật đơn giản, họ chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy.Tùy theo từng gia cảnh, ngoài các lễ vật chính kể trên, người ta hoặc làm mâm cỗ mặn (với xôi gà, chân giò luộc, các món nấu nấm, măng...) hay lễ chay (với trầu cau, hoa, quả, giấy vàng, giấy bạc...) để tiễn Táo Quân.

 

Hình 3.  Mâm lễ cúng Táo Quân


5. Phong tục thờ cúng:
- Người Việt Nam quan niệm Táo Quân sẽ lên trời và thưa với Ngọc Hoàng những sự kiện xảy ra trong năm vừa qua ở dưới trần gian. Vì thế người Việt Nam làm lễ tiễn ông Công, ông Táo rất thịnh soạn với mong muốn những điều tốt đẹp nhất sẽ được thưa với Ngọc Hoàng, và những điều không may mắn hoặc không tốt sẽ được báo cáo nhẹ đi, việc làm này có thể là do văn hóa và thói quen từ xa xưa truyền lại.
- Lễ cúng tiễn đưa Ông Táo chầu Trời được cúng vào tối ngày 22 tháng Chạp Âm lịch hàng năm, vì đầu ngày 23 tháng Chạp Ông Táo đã chầu Trời, nếu để sang ngày 23 tháng Chạp mới cáo lễ tiễn đưa Ông Táo về Trời, e rằng Ông Táo sẽ không nhận được lễ vật tâm thành của gia chủ. Sau khi bày lễ, thắp hương và khấn vái xong, đợi hương tàn lại thắp thêm một tuần hương nữa, lễ tạ rồi hóa vàng mã và thả cá chép ra ao, hồ, sông, suối… để thả cá chở ông Táo lên chầu Trời.

 

6. Cúng ông Công ông Táo vào giờ nào là tốt nhất?
- TS. Trần Hữu Sơn cho biết, theo quan điểm dân gian, các gia đình thường cúng ông Công ông Táo vào đúng ngày 23 tháng Chạp thì ngày nay, do bận rộn nhiều công việc mà mỗi gia đình tự lựa chọn cách cúng Táo Quân khác nhau.
- Cũng theo TS.Trần Hữu Sơn, quan niệm dân gian cho rằng, từ 11h00 – 13h00 là giờ Ngọ và đây thời điểm các thần quy tụ để chuẩn bị về trời.
- Tuy nhiên, hiện nay do ngày 23 tháng Chạp có khi vào đúng ngày gia đình đi làm hết không kịp chuẩn bị thì giờ chuẩn nhất để cúng ông Công ông Táo là từ 7h00 sáng đến 21h00 tối ngày 22 tháng Chạp.
- Không nhất thiết phải cúng ông Công, ông Táo vào lúc giữa trưa, mà có thể cúng vào bất kỳ lúc nào thuận tiện và được trước khi ông Táo bay về trời báo cáo Ngọc hoàng, tức là trước 12h00 trưa ngày 23 tháng Chạp. Vì vậy, tùy theo điều kiện thời gian, công việc của từng nhà có thể cúng ông Táo vào trưa, tối ngày 22 tháng Chạp hoặc sáng ngày 23 tháng Chạp.
- Nếu gia chủ vì vướng bận công việc quan trọng thì cũng nên hoàn thành việc cúng ông Công ông Táo trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Nếu cúng muộn quá, ông Công ông Táo sẽ không kịp giờ để các thần lên thiên đình.

 

Nguồn: Sưu tầm, Tổng hợp Đồ Cúng Tâm Phúc


LIÊN HỆ HOTLINE

NV kinh doanh

033.357.3839

NV kinh doanh

033.3938.345

Hotline

0703.248.248

SẢN PHẨM BÁN CHẠY NHẤT

MÂM CÚNG VỀ NHÀ MỚI GÓI 2

Giá: 4090000 đ

Giá cũ: 4.320.000 đ

MÂM CÚNG VỀ NHÀ MỚI GÓI 1

Giá: 1940000 đ

Giá cũ: 2.150.000 đ

MÂM CÚNG ĐỘNG THỔ GÓI 1

Giá: 1675000 đ

Giá cũ: 1.790.000 đ

MÂM CÚNG TẾT ĐOAN NGỌ

Giá: 1620000 đ

Giá cũ: 1.780.000 đ

MÂM CÚNG TẤT NIÊN

Giá: 2089000 đ

Giá cũ: 2.250.000 đ

MÂM CÚNG GIỖ TỔ NGHỀ

Giá: 1690000 đ

Giá cũ: 1.820.000 đ

MÂM CÚNG VỀ NHÀ MỚI GÓI 3

Giá: 4790000 đ

Giá cũ: 5.020.000 đ

MÂM CÚNG ĐỘNG THỔ GÓI 2

Giá: 3885000 đ

Giá cũ: 4.090.000 đ

MÂM CÚNG ĐỘNG THỔ GÓI 3

Giá: 4585000 đ

Giá cũ: 4.820.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦU NĂM - GÓI 01

Giá: 1590000 đ

Giá cũ: 1.820.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦU NĂM - GÓI 03

Giá: 3400000 đ

Giá cũ: 3.720.000 đ

MÂM CÚNG KHAI TRƯƠNG - GÓI 03

Giá: 4585000 đ

Giá cũ: 4.820.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦU NĂM - GÓI 02

Giá: 2900000 đ

Giá cũ: 3.100.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦY THÁNG BÉ TRAI - GÓI 01

Giá: 1390000 đ

Giá cũ: 1.540.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦY THÁNG BÉ TRAI - GÓI 02

Giá: 2190000 đ

Giá cũ: 2.390.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦY THÁNG BÉ TRAI - GÓI 03

Giá: 3590000 đ

Giá cũ: 3.790.000 đ

MÂM CÚNG THÔI NÔI BÉ TRAI - GÓI 01

Giá: 1390000 đ

Giá cũ: 1.540.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦY THÁNG BÉ GÁI - GÓI 01

Giá: 1390000 đ

Giá cũ: 1.540.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦY THÁNG BÉ GÁI - GÓI 02

Giá: 2190000 đ

Giá cũ: 2.390.000 đ

MÂM CÚNG ĐẦY THÁNG BÉ GÁI - GÓI 03

Giá: 3590000 đ

Giá cũ: 3.790.000 đ

MÂM CÚNG THÔI NÔI BÉ TRAI - GÓI 02

Giá: 2190000 đ

Giá cũ: 2.390.000 đ

MÂM CÚNG THÔI NÔI BÉ TRAI - GÓI 3

Giá: 3590000 đ

Giá cũ: 3.790.000 đ

MÂM CÚNG THÔI NÔI BÉ GÁI - GÓI 1

Giá: 1390000 đ

Giá cũ: 1.540.000 đ

MÂM CÚNG THÔI NÔI BÉ GÁI - GÓI 02

Giá: 2190000 đ

Giá cũ: 2.390.000 đ

MÂM CÚNG THÔI NÔI BÉ GÁI - GÓI 03

Giá: 3590000 đ

Giá cũ: 3.790.000 đ

MÂM CÚNG KHAI TRƯƠNG - GÓI 01

Giá: 1675000 đ

Giá cũ: 1.790.000 đ

MÂM CÚNG KHAI TRƯƠNG - GÓI 02

Giá: 3885000 đ

Giá cũ: 4.090.000 đ

MÂM CÚNG CÔ HỒN

Giá: 1693000 đ

Giá cũ: 1.865.000 đ

MÂM CÚNG XE MỚI

Giá: 1758000 đ

Giá cũ: 1.940.000 đ

MÂM CÚNG RẰM - MỒNG MỘT

Giá: 1693000 đ

Giá cũ: 1.820.000 đ

0703248248